Architectuur

Het ontwerp: Organische architectuur

 

De kracht van het ensemble zit hem in de onderlinge afstemming, zonder geschiedvervalsing te plegen. Het witgestuukte monumentale pand Prinsenbolwerk 3 dateert uit het eind van de 19e eeuw. Het is een fraai voorbeeld van neorenaissance architectuur: stevig, symmetrisch en toch verfijnd. Het voegt zich conform Zochers’ visie als een compact en streng volume in het meanderende park. Het nieuwe antroposofische gezondheidscentrum en de villa zullen juist aansluiting zoeken bij dat organische vestingenlandschap en daarmee onmiskenbaar van deze tijd zijn. Door de glooiingen van het terrein door te zetten op de kavels bevinden de functies op de begane grond zich als het ware “in de aarde”. Dit kan ingezet worden ten behoeve van het creëren van privacy. Bovendien ogen het gezondheidscentrum en de villa daardoor veel kleiner. Te denken valt voorts aan een gloeiende vormgeving en aan het gebruik van natuurlijke bouwmaterialen. Op deze manier versterken de nieuwe en het oude gebouw elkaar en vertellen het verhaal tot aan het heden.

 

Bij het antroposofische karakter van het antroposofisch centrum past de organische architectuur. Bekende voorbeelden hiervan zijn ontwerpen van ‘Alberts & van Huut’ maar ook ‘Rau’ architecten, onlangs nog nummer 18 in de Duurzame top 100 van dagblad Trouw (www.rau.eu) en 9 graden architectuur (www.9graden.net). Wij hebben de ambitie om een energieneutraal gebouw neer te zetten en voldoen daarmee ruimschoots aan de duurzaamheideis van de gemeente. Sterker nog, het centrum kan een voorbeeld worden voor de ‘Groene mug’ campagne van de gemeente (www.degroenemug.nl).

 

In de antroposofische gezondheidszorg wordt veel gewerkt met plantaardige geneesmiddelen. Voor de omgeving van het nieuw te bouwen pand zien wij dan ook plaats voor een uitgebreide kruidentuin, die toegankelijk is voor de wandelaars over de Bolwerkroute. Te midden van de monumentale bomen ontstaat zo afwisseling met biologisch geteelde kruiden, die een belevenis zullen vormen voor zowel de ogen als de neus, terwijl er tegelijkertijd een educatief element is, omdat de planten een relatie hebben tot de geneesmiddelen die worden voorgeschreven.

 

Het openbare karakter van het centrum past goed bij de visie van de gemeente die de Bolwerkroute graag zo open mogelijk houdt voor wandelaars en bezoekers.

 

Parkeren

 

In het overleg met de partijen met wie we graag samen willen ontwikkelen hebben we afgestemd dat parkeren zoveel mogelijk uit het zicht plaatsvindt. Een gezondheidscentrum van 1.100 m2 vraagt volgens de CROW normen een parkeerbehoefte van 11 maal 2,7 - is bijna 30 - parkeerplaatsen. Omdat de praktijk nabij het station is gelegen, wordt er veel met het openbaar vervoer gereisd. Dit geldt zowel voor de hier werkzame therapeuten als voor een deel van de bezoekers. De parkeerdruk is er met name overdag, als juist de bewoners van de omliggende straten, Prinsen Bolwerk, Baljuwslaan en Kloppersingel met de auto naar het werk zijn. Er kan dus optimaal gebruik worden gemaakt van de reeds beschikbare parkeergelegenheid, ook die van de parkeergarage aan het Stationsplein. Het huidige pand aan het Prinsen Bolwerk 12 heeft, behalve een invalidenparkeerplaats aan de achterzijde, nooit eigen parkeermogelijkheden gehad.

 

Voor het therapeuticum zelf kan volstaan worden met slechts enkele parkeerplaatsen. Een plaats voor de visiteauto van de artsen en twee invalidenparkeerplaatsen zijn daarbij minimaal. In de voorlopige opzet is er plaats voor 6 parkeerplaatsen.

 

Ondergronds parkeren, zoals gesuggereerd door de gemeente, is door de voorzieningen die nodig zijn om het grondwaterpeil op niveau te houden voor de monumentale bomen onbetaalbaar (past in geen geval binnen onze exploitatie).

 

Hoe het ontwerp past binnen de stedenbouwkundige randvoorwaarden

De kracht van de bolwerken zit in groen ontwerp en dat willen we graag verder ontwikkelen. Het is ons opgevallen in de stedenbouwkundige randvoorwaarden dat er zonder particulier groen geen grote groenpartijen resteren. Om recht te doen aan het wandelgebied willen wij niet alleen ons eigen kavel groen maar ook de gemeenschappelijk ruimte groen en waar mogelijk toegankelijk houden. Dit zou tevens moeten bijdragen aan de verbetering van de doorkijk en de voortuinen.

 

Aan de belangrijke eisen van de randvoorwaarden wordt volledig voldaan: het bouwvolume past binnen de criteria, het pand wordt (zeer) duurzaam, er zal geen sprake zijn van een groot parkeeroppervlak en de kop van het therapeuticum richt zich op de het Prinsen Bolwerk.

Op 24 maart presenteerde drie architecten bureau's zich aan de toekomstige gebruikers van het antroposofisch centrum te Haarlem. Onder andere naar aanleiding van deze presentaties heeft het bestuur besloten om Yaike Dunselman van 9graden architectuur de opdracht voor de nieuwbouw te geven. Hij zal het ontwerp maken en de bouw begeleiden.